Jij als vertrouwenspersoon
Voor kinderen en jongeren is het niet altijd makkelijk om hun weg te vinden in de jeugdhulp. Daarom kunnen ze zich laten ondersteunen door een vertrouwenspersoon.
Wat doe je als vertrouwenspersoon?
Een vertrouwenspersoon is iemand bij wie een kind of jongere zich goed voelt en die deze ondersteunt tijdens zijn jeugdhulptraject. Je bent iemand die luistert, vragen beantwoordt en helpt bij contacten met jeugdhulpverleners.
Ook ouders hebben recht op een vertrouwenspersoon. Als ouder of opvoedingsverantwoordelijke kan je iemand meenemen naar gesprekken. De voorwaarden zijn dezelfde, behalve dat deze persoon niet ook de vertrouwenspersoon van het kind of de jongere mag zijn.
Wist je dat?
Een kind of jongere is niet verplicht om een vertrouwenspersoon te kiezen. Ook wie gevraagd wordt, is niet verplicht om deze rol op te nemen. Je krijgt geen vergoeding voor je steun als vertrouwenspersoon.Je hebt ook geen recht op verlof wanneer je het kind of de jongere bijstaat tijdens de werkuren.
Welke ondersteuning geef je?
Een vertrouwenspersoon ondersteunt bij:
- het recht op informatie en participatie
- het recht op toegang tot het dossier
- het indienen van een klacht
- contacten met jeugdhulpverleners
Het is belangrijk om vanaf het begin van het jeugdhulptraject:
- duidelijk bespreken wat de mening en visie is over de jeugdhulp
- goede afspraken maken over wanneer je ondersteuning geeft
- wat jouw kind, jongere, ouder of opvoedingsverantwoordelijke wil dat jij als vertrouwenspersoon wel of niet doet
Samen maak je duidelijke afspraken
Noteer de afspraken in de modelovereenkomst.
Voldoe je niet aan alle voorwaarden?
Je kan nog steeds een steunfiguur of vertrouwensfiguur zijn. In dat geval beschik je niet over dezelfde rechten als een officiële vertrouwenspersoon, maar kan je wel een belangrijke steun betekenen voor het kind of de jongere.
Mandaat van de vertrouwenspersoon
Als vertrouwenspersoon treed je in samenspraak met en ter ondersteuning van het kind of de jongere. Maak daarom vanaf het begin goede en duidelijke afspraken.
Het is belangrijk om kinderen en jongeren zo goed mogelijk te ondersteunen binnen de jeugdhulp. Het decreet Integrale jeugdhulp stelt daarom dat jij als vertrouwenspersoon gedurende het hele hulpverleningstraject een vast aanspreekpunt bent voor het kind of de jongere.
Verder kan je, om jouw ondersteuningstaak als vertrouwenspersoon zo goed mogelijk uit te voeren, na én in overleg met het kind of de jongere:
- jeugdhulpverleners aanspreken
- opkomen voor de belangen van de minderjarige
- bemiddeling en cliëntoverleg opstarten
- …
Jeugdhulpverleners moeten je actief op de hoogte brengen van alle beslissingen over de jeugdhulp wanneer het kind of de jongere hiermee akkoord gaat.
Toegang tot het dossier
Een vertrouwenspersoon kan een kind of jongere ondersteunen bij de inzage van zijn dossier. Het dossier kan samen met de minderjarige of alleen worden ingekeken.
Ook informatie die tijdelijk niet met de minderjarige wordt gedeeld omdat dit volgens de hulpverlener niet in zijn belang is (de agogische exceptie), kan toegankelijk zijn voor de vertrouwenspersoon.
Bij een belangenconflict tussen de minderjarige en zijn ouders kan de vertrouwenspersoon het recht op inzage in het dossier uitoefenen in de plaats van de ouders.
Geheimhoudingsplicht
Als vertrouwenspersoon ben je onderworpen aan geheimhoudingsplicht. De vertrouwelijke informatie die je verneemt als vertrouwenspersoon, kan je dus niet zomaar bespreken met derden. Ook wanneer je later stopt als vertrouwenspersoon blijft die geheimhoudingsplicht gelden.
Recht op vertrouwenspersoon
Kinderen of jongeren hebben het recht op ondersteuning door een vertrouwenspersoon. Dit is vastgelegd in het decreet betreffende de rechtspositie van de minderjarige in de integrale jeugdhulp en binnen het jeugddelinquentierecht.
Ook ouders of opvoedingsverantwoordelijken hebben recht op bijstand door een vertrouwenspersoon. Dit is zo bepaald in het decreet integrale jeugdhulp.